TKP
Türkiye komünist partisi (TKP) , büyük oktober sosyalist devriminin doğrudan etkisi altında, yeryüzünde yepyeni bir çağın açıldığı, devrim hareketlerinin yükseldiği bir dönemde, Türkiye de ulusal kurtuluş savaşının ölüm kalım günlerinde doğmuştur. Bu parti 1919-1920 yıllarında biçimlenmiştir. ( TKPprogramı, sayfa. 26)
10 eylül 1920 de Mustafa Suphi önderliğinde Baku de kuruldu. Mustafa Suphi 1919 da Baku de Enver paşanın üvey kardeşi Nuri Paşa (Kılligil) Halil Paşa(Kut) Dr. Suat Sabit, Süleyman Sami, Baha Sait ve arkadaşları tarafından kurulan Türkiye komünist fırkasını dağıttı; partideki ittihatçıları uzaklaştırdı. Kendi arkadaşları ile ve kendi denetiminde TKP’ yi kurdu. Partinin, İstanbul, Zonguldak, Trabzon, Rize, Nahcivan, K.Kafkasya da şubeleri açıldı.
Mustafa Suphi, Yeni Dünya adı ile bir dergi yayımlamaya başladı adına komintern’in ikinci kongresine iki delege gönderildi. Mustafa Suphi Baku de toplanan doğu halkları kurultayına katıldı.
TKP ’ in birinci kongresi 1920 de Baku de yapıldı. Kongre burada Lenin’i selamladı. Burjuvazide bu kongreye 28-29 Ocak 1921 de ki Karadeniz de işlenen o hain cinayetle karşılık verdi.
Mustafa Suphi ve yoldaşlarının katledilmesinden sonra, TKP 1921 de İstanbul da yeniden örgütlendi. Bu sırada yeniden çalışmalarına başlayan Türkiye Halk İştirakiyun Fırkası (TKİF) ile bütünleşti. Salih Hacıoğlu merkez komitesi birinci sekreterliğine seçildi. Ancak Ankara da ki toplantı izinsiz düzenlendiği için TKP’ in yöneticileri tutuklandı,TKP de yasaklandı.
TKP’ in ikinci kongresi 1922 de Ankara da toplandı. İkinci kongreye Sovyet, Fransız, Alman, komünist partilerinden delegeler katıldı.Bu kongrede ki çağrı üzerine komünistler elde silah cepheye giderken, burjuvazinin yanıtı kongre binasını yakmak, kongre delegelerine saldırmakla oldu.
TKP 1922 de yasaklandığında MK şu unutulmayacak açıklamayı yaptı. Uluslar arası proletarya ve Türkiye işçi sınıfı var oldukça TKP de yok edilemeyecektir.
TKP üçüncü kongresini 1925 yılında topladı. Burjuvazinin bu seferki yanıtı daha ağır, ve daha sinsi oldu. Partiyi içerden yıkmak için ajanlarını sızdırdı. Bu sayede partiye karşı ikinci cephe açıldı. Likidatörlerin, oportünüslerin saldırı cephesi.
TKP yapılan tüm saldırıları göğüsledi ve yeniden örgütlendi. İçerisinden likidatörleri, opotünüsleri arındırıp 1932 yılında 4 kongreyi İstanbul da topladı.
[ Bu Sayfa 771 Kez Görüntülendi ]